*( انساندوستی ) * ( گذری بر اندیشه ها )*
* تاریخ - هنر - شعر - فرهنگ - زندگی نامه - سخن ها - و ...*
یکی بود ٬ یکی نبود زیر گنبد کبود لخت وعور تنگ غروب سه تا پری نشسته بود زار و زار گریه می کردن پریا مث ابرای باهار٬ گریه می کردن پریا گیس شون قد کمون ٬ رنگ شبق از کمون بلن ترک از شبق مشکی ترک. روبرو شون تو افق ٬ شهرِ غلامای اسیر پشت شون سرد و سیا ٬ قلعه ی افسانه ی پیر از افق جیرینگ جیرینگ صدای زنجیر می اومد... از عقب از توی برج ناله ی شبگیر می اومد... ¤ پریا ! گشنه تونه ؟ پریا ! تشنه تونه ؟ پریا ! خسته شدین ؟ مرغ پر بسته شدین ؟ چیه این های های تون ؟ گریه تون ٬ وای وای تون ؟ ¤ پریا هیچی نگفتن ٬ زار و زار گریه می کردن پریا ... مث ابرای باهار گریه می کردن پریا ... ¤ پریای نازنین چه تونه زار میزنین ؟ توی این صحرای دور توی این تنگ غروب نمی گین برف میاد ؟ نمی گین بارون میاد ؟ نمی گین گرگه میاد می خوردتون ؟ نمی گین دیبه میاد یه لقمه خام می کندتون ؟ نمی ترسین پریا ؟! نمیاین به شهر ما ؟! شهر ما صداش میاد ٬ صدای زنجیراش میاد پریا ! قد رشیدم ببینین اسب سفیدم ببینین : اسب سفید نقره نل یال و دمش رنگ عسل ٬ مرکب صرصر تک من ! آهوی آهن رگ من ! گردن و ساقش ببینین ! باد دماغش ببینین ! امشب تو شهر چراغونه خونه ی دیبا داغونه مردم ده مهمونمان با دامب و دمب به شهر میان داریه و دمبک می زنن می رقصن و می رقصونن غنچه ی خندون می ریزن نقل بیابون می ریزن های می کشن هوی می کشن : * شهر جای ما شد ! عید مردماس ٬ دیب گله داره دنیا مال ماس ٬ دیب گله داره سفیدی پادشاس ٬ دیب گله داره سیاهی روسیاس ٬ دیب گله داره *.... پریا ! دیگه توک روز شیکسّه درای قلعه بسّه اگه تا زوده بلن شین سوار اسب من شین می رسیم به شهر مردم ٬ ببین : صداش میاد جینگ جینگ ریختن زنجیر برده هاش میاد . آره ! زنجیرای گرون ٬ حلقه به حلقه ٬ لا به لا می ریزن ز دست و پا پوسیده ن ٬ پاره میشن دیبا بیچاره میشن ٬ سر به جنگل بذارن ٬ جنگل و خارزار می بینن سر به صحرا بذارن ٬ کویر و نمک زار می بینن عوضش تو شهر ما ... { آخ ! نمی دونین پریا ! } در برجا وا میشن ٬ برده دارا رسوا میشن غلوما آزاد میشن ٬ ویرونه ها آباد میشن هر کی که غصه داره غمشو زمین میذاره . قالی میشن حصیرا آزاد میشن اسیرا. اسیرا کینه دارن داس شونو ور میدارن سیل میشن : شرشرشر! آتیش میشن : گرگرگر! تو قلب شب که بدگله آتیش بازی چه خوشگله ! آتیش ! آتیش ! - چه خوبه ! حالام تنگ غروبه چیزی به شب نمونده به سوز تب نمونده ٬ به جستن و واجستن تو حوض نقره جستن الان غلاما وایساد که مشعلا رو وردارن بزنن به جون شب ٬ ظلمتو داغونش کنن عمو زنجیر بافو پالون بزنن ٬ وارد میدونش کنن به جائی که شنگولش کنن سکه ی پولش کنن : دست همو بچسبن دور یاور برقصن " حمومک مورچه داره ٬ بشین و پاشو" در بیارن " قفل و صندوقچه داره ٬ بشین و پاشو" در بیارن پریا ! بسه دیگه های های تون گریه تون ٬ وای وای تون ! ... پریا هیچی نگفتن ٬ زار و زار گریه می کردن پریا مث ابرای باهار گریه می کردن پریا ... " ـ پریای خط خطی ٬ عریون و لخت و پاپتی ! شبای چله کوچیک که زیر کرسی ٬ چیک و چیک تخمه می شکستیم و بارون می اومد صداش تو نودون می اومد بی بی جون قصه می گف ٬ حرفای سر بسه می گف قصه ی سبز پری ٬ زرد پری قصه ی سنگ صبور٬ بز روی بون قصه ی دختر شاه پریون ٬ شمائین اون پریا !! اومدین دنیای ما حالا هی حرص می خورین ٬ جوش می خورین ٬ غصه ی خاموش می خورین که دنیامون خال خالیه ٬ غصه و رنج خالیه ؟ " دنیای ما قصه نبود پیغوم سر بسه نبود. دنیای ما عیونه هر کی می خواد بدونه : " دنیای ما خار داره " بیابوناش مار داره هر کی باهاش کار داره دلش خبردار داره ! دنیای ما بزرگه پر از شغال و گرگه دنیای ما - هی هی هی ! عقب آتیش - لی لی لی ! آتیش می خوای بالا ترک تا کف پات ترک ترک... دنیای ما همینه بخوای نخوای اینه ! خوب ٬ پریای قصه ! مرغای پر شیکسه ! آبتون نبود ٬ دونتون نبود ٬ چائی و قلیون تون نبود ؟ کی بتون گفت : که بیاین دنیای ما ٬ دنیای واویلای ما قلعه ی قصه تونو ول بکنین ٬ کارتونو مشکل بکنین ؟ دس زدم به شونشون که کنم روونه شون پریا جیغ زدن ٬ ویغ زدن ٬ جادو بودن دود شدن ٬ بالا رفتن تار شدن پائین اومدن پود شدن ٬ پیر شدن گریه شدن ٬ جوون شدن خنده شدن ٬ خان شدن ٬ بنده شدن ٬ خروس سر کنده شدن میوه شدن - هسّه شدن ٬ انار سر بسّه شدن ٬ امید شدن - یاءس شدن ستاره ی نحس شدن وقتی دیدن ستاره به من اثر نداره : می بینم و حاشا می کنم ٬ بازی رو تماشا می کنم هاج و واج و منگ نمی شم ٬ از جادو سنگ نمی شم ¤ یکیش تنگ شراب شد یکیش دریای آب شد یکیش کوه شد و زق زد تو آسمون تتق زد... شرابه رو سر کشیدم پاشنه رو ور کشیدم زدم به دریا تر شدم ٬ از آن ورش به در شدم دویدم و دویدم بالای کوه رسیدم اون ور کوه ساز می زدن ٬ همپای آواز میزدن " * دلنگ دلنگ ٬ شاد شدیم از ستم آزاد شدیم خورشید خانم آفتاب کرد کلی برنج تو آب کرد. خورشید خانوم ! بفرمائین ! از اون بالا بیائین ما ظلمو نفله کردیم آزادی رو قبله کردیم از وقتی خلق بپا شد زندگی مال ما شد . هاجستیم و واجستیم تو حوض نقره جستیم سیب طلا رو چیدیم به خونمون رسیدیم....* ¤ بالا رفتیم دوغ بود قصه ی بی بیم دروغ بود ¤ ـ پائین اومدیم ماست بود قـــــــــــــــــصه ی ما راست بود ـ قصه ی ما به سر رسید غلاغه به خونه ش نرسید هاچین و واچین زنجیرو ورچین ! تخت جمشيد که ايرانيان پارسه و يونانيان پرسپوليس ميخواندندش، نه يک پايتخت سياسی بلکه کانون ملی و نماد يکپارچگی شاهنشاهی نوپای هخامنشی بود. آنچه بنيانگذار تخت جمشيد، داريوش بزرگ در نظر داشت، دولتی بود که در سايه توانایی آن مردمان گوناگون با خصوصيات فرهنگی و سنتهای ویژه ی خود و با نگاهبانی گویش و دین و آئينهای خود به آرامش در کنار يکديگر زندگی نمایند . اصولی که بر پايه آنها شاهنشاهی ايران ۲۵۶۳ سال پيش بدست کورش بزرگ بنيان نهاده شد، دگربار در سنگ نبشته ای از داريوش بزرگ نمودار می شود: " من، داريوش شاه، ناتوانان را پشتيبان هستم و اجازه نخواهم داد که توانمندان به آنان بيداد روا دارند. ...ای مردم، به اراده اهورامزدا من، داريوش، از شما ميخواهم که ناتوانان را پشتيبان باشيد و در برابر توانمندان و توانگران بيدادگر بايستيد . " روح اغماض، تسامح، دادگری و انساندوستی در دولتی که به رسالت اخلاقی خود نيک آگاه بود و خود پرچمدار اين آرمانها بود، می بايست در معماری و هنر آن نيز بازتاب می یافت. نشان توانمندی و شکوه شاهنشاهی ايران تخت جمشيد بود و هنر آن مردمان و نژادهای گوناگون ، از ليبی و اتيوپی و مصر تا هندوستان، از رودخانه دانوب تا رود سند، از کوهستانهای قفقاز تا دشتهای آسيای ميانه و از درياچه آرال تا خليج فارس ٬ همه را اطمينان بخش اين نکته بود که صرفنظر از نژاد ، دین ، رنگ پوست و گویش ، افراد برابر يک جامعه بزرگند. داريوش معماران و هنرمندان را از چهارگوشه شاهنشاهی پهناورش گرد آورد تا با مصالح و فنون خاص خود و طرح ريزی و اجرای ايرانی بناهايی بيافرينند که تا آنزمان در جهان همتايی نداشتند و از نظر مقياس و شکوهمندی و نيز ابداع فنون نوين معماری و ظرافت به کمال رسيده شان در زمره عجايب دوران باستان بشمار ميروند
ای رفته ز دل ، رفته ز بر ، رفته ز خاطر بر من منگر ، تاب نگاه تو ندارم بر من منگر ، زانکه به جز تلخی اندوه در خاطر ار آن چشم سیاه تو ندارم ای رفته ز دل ، راست بگو ! بهر چه امشب با خاطره ها آمده ای باز به سویم ؟ گر آمده ای از پی آن دلبر دلخواه من او نیم ، او مرده و من سایه ی اویم ! من او نیم ، آخر دل من سرد و سیاه است او در دل صدازده از عشق شرر داشت او در همه جا ، با همه کس ، در همه احوال سودای تو را ای بت بی مهر ! به سر داشت من او نیم ، این دیده ی من گنگ و خموش است در دیده ی او آن همه گفتار نهان بود وان عشق غم آلوده در ان نرگس شبرنگ مرموزتر از تیرگی شامگهان بود من او نیم ، آری ، لب من - این لب بی رنگ - دیریست که با خنده ای از عشق تو نشکفت اما بر لب او همه دم خنده ای جان بخش مهتاب صفت بر گل شبنم زده ، می خفت بر من منگر تاب نگاه تو ندارم آنکس که تو می خواهیش از من به خدا مرد او در تن من بود و ندانم که به ناگاه چون دیده و چه ها کرد و کجا رفت و چرا مرد ؟! من گور ویم ، گور ویم ، بر تن گرمش افسردگی و سردی و کافور نهادم او مرده و در سینه ی من ، این دل بی مهر سنگی ست که من بر سر آن گور نهادم
۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞
هم در جهان هرگز نَرُست
| : |
خوانندگان و بینندگان ارجمند این تارنگار بر اساس اندیشه ی برخی انسانهایکه در این دنیا زیست نموده اند و برخی نیز هم اکنون زیست می نمایند
ساخته شده است امید است که این تارنگار بهره ای سودمند برای شما
بینندگان و خوانندگان گرامی داشته باشد.
ورود و دیدارتان را *خوش آمد گویم*
داریوش فیروزان
فهرست